باب الياء يأس نوميدى ، طبرسى فرموده : يأس آن است يقين كنيم كه شى ء آرزو شده به دست نخواهد آمد ، مواردى از آن در « نهج » آمده است ، گاهى « ياء » آن به همزه قلب مىشود و گويند : « ايس » چنان كه فرموده : « و لقد سمعت رنّة الشيطان حين نزل الوحى عليه صلى اللّه عليه و آله فقلت يا رسول اللّه ما هذه الرّنّة فقال هذا الشيطان قد ايس من عبادته » خ 192 301 به وقت نزول وحى بر آن حضرت ، من ناله شيطان را شنيدم ، گفتم : يا رسول اللّه اين ناله چيست فرمود : اين شيطان است كه از معبود شدن مأيوس گرديده است . و نيز فرمايد : « فلا تطمعوا فى غير مقبل و لا تيأسوا من مدبر » خ 100 146 در غير رو آورنده طمع نكنيد و از پشت كننده مأيوس نباشيد ، رجوع شود به خود خطبه . « ايأس » از باب افعال داخل كردن در يأس و نوميدى است چنان كه فرموده : « الفقيهء كلّ الفقيه من لم يقنط الناس من رحمة اللّه و لم يؤيسهم من روح اللّه . . . » حكمت 90 ، فقيه كامل آن است كه مردم را از رحمت خدا مأيوس و از عطوفت خدا نوميد نكند . يبس : ( مثل عقل و قفل ) خشكيدن . و آن اين است كه چيزى تر بوده و سپس بخشكد ، مواردى از آن در « نهج » آمده است ، دربارهء پرندگان فرموده : « فالطير مسخّرة لامره ، احصى عدد الريش منها و النّفس و ارسى قوائمها على الندى و اليبس » خ 185 272 « يبس » مثل شرف و صف است يعنى زمين خشك و محلّ خشك ،